Najprościej mówiąc: to projektowanie świata w taki sposób, aby każdy człowiek – bez względu na poziom sprawności, wiek czy sytuację – mógł z niego samodzielnie i bezpiecznie korzystać.

Dostępność to nie jest benefity dla wąskiej grupy osób. To standard XXI wieku, z którego na co dzień korzystamy wszyscy! Nie jest to rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla osób z niepełnosprawnościami. Z dostępnych rozwiązań korzystają również seniorzy, rodzice z dziećmi, osoby po urazach, osoby czasowo ograniczone ruchowo czy osoby znajdujące się w sytuacji, w której potrzebują prostszej formy komunikacji. Dostępność pomaga usuwać bariery, które mogą ograniczać możliwość nauki, pracy, korzystania z usług, uczestnictwa w kulturze czy załatwiania codziennych spraw.

Najważniejsza zmiana sposobu myślenia polega na tym, aby nie pytać:
„Czy jest tutaj osoba z niepełnosprawnością?”
lecz:
„Czy z tego miejsca, usługi lub informacji może skorzystać każdy, kto jej potrzebuje?”

Czy wiesz, że ukośne zjazdy z krawężników na przejściach dla pieszych wymyślono z myślą o osobach na wózkach inwalidzkich? Dzisiaj korzystają z nich rodzice z wózkami dziecięcymi, podróżni z walizkami na kółkach, kurierzy czy rowerzyści.
To zjawisko w projektowaniu nazywamy Efektem Krawężnika:
Napisy w wideo: Stworzone dla osób głuchych, pozwalają Ci oglądać rolki na Instagramie czy TikToku w cichym autobusie bez słuchawek.
Wizualne komunikaty i windy: Przydają się osobie ze złamaną nogą, kobiecie w ciąży, ale też komuś, kto niesie ciężkie zakupy.
Ciemny motyw (Dark Mode): Zaprojektowany pod kątem ochrony wzroku i wrażliwości na światło, stał się ulubioną funkcją większości użytkowników smartfonów.

 Projektując przestrzeń i cyfrowy świat z myślą o osobach z niepełnosprawnościami, ułatwiamy życie całemu społeczeństwu!

czym jest dostępność

„Dlaczego ktoś ma być traktowany inaczej?” To pytanie często pojawia się w dyskusjach o dostępności.
Odpowiedź jest prosta: czasami potraktowanie wszystkich dokładnie tak samo prowadzi do nierówności. Jeżeli wszyscy otrzymają informację wyłącznie w formie dźwiękowej, osoba niesłysząca nie będzie miała do niej dostępu. Jeżeli wszyscy mają wejść do budynku po schodach, osoba poruszająca się na wózku może nie wejść wcale. Jeżeli każdy ma korzystać z komputera za pomocą myszy, osoba, która nie może jej obsługiwać, zostanie wykluczona.

Dlatego rzeczywista równość nie zawsze polega na identycznym traktowaniu. Polega na stworzeniu takich warunków, aby każdy miał szansę osiągnąć ten sam cel.

Dostępność nie odbiera niczego innym. Jednym z powodów niechęci wobec rozwiązań zwiększających dostępność może być przekonanie, że ktoś otrzymuje specjalne przywileje kosztem pozostałych. W większości przypadków tak nie jest. Winda nie zabiera schodów. Napisy do filmu nie przeszkadzają osobom słyszącym. Możliwość powiększenia tekstu nie utrudnia korzystania ze strony pozostałym użytkownikom. Dostępna toaleta nie ogranicza możliwości korzystania z innych toalet. Elastyczna forma komunikacji nie odbiera nikomu prawa do korzystania z tradycyjnych sposobów kontaktu.

Dostępność poszerza możliwości. Nie ogranicza ich. Często myślimy, że udogodnienia tworzy się „dla kogoś innego”. Prawda jest taka, że na ułatwieniach zyskujemy wszyscy – codziennie i często nieświadomie. 

Dostępność to nie przywilej, to ubezpieczenie dla Ciebie. Sprawność nie jest nam dana raz na zawsze. Złamana ręka, skręcona kostka na treningu, operacja oka, niesienie wielkiej walizki czy prowadzenie wózka dziecięcego – w tych sytuacjach sam błyskawicznie stajesz się beneficjentem wind, ramp i prostych interfejsów. Projektując świat bez barier dzisiaj, robisz przysługę samemu sobie na przyszłość.

DLACZEGO DOSTĘPNOŚĆ POWINNA ZOSTAĆ ZAPEWNIONA

I. Dostępność architektoniczna

to budowanie i adaptowanie przestrzeni fizycznej – budynków, chodników, ulic czy środków transportu – w taki sposób, aby każdy człowiek mógł z nich korzystać samodzielnie, bezpiecznie i z zachowaniem pełnej godności.

Nie chodzi tylko o „zrobienie podjazdu dla wózka”. Dostępność architektoniczna to ciąg przemyślanych rozwiązań, które pozwalają wejść do budynku, swobodnie się po nim poruszać, załatwić swoją sprawę i bezpiecznie go opuścić.

Do kogo skierowana jest dostępność architektoniczna?

Chociaż pierwszą myślą jest wózek inwalidzki, z dobrze zaprojektowanej przestrzeni korzystają tzw. osoby ze szczególnymi potrzebami. Kto do nich należy?

Osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi (na wózkach, o kulach, z laskami, po amputacjach),
Osoby z niepełnosprawnościami sensorycznymi (niewidome, słabowidzące, głuche, słabosłyszące),
Osoby z niepełnosprawnością intelektualną i neuroatypowe (wymagające jasnej, nietłocznym i intuicyjnej przestrzeni),
Osoby z chwilowymi ograniczeniami sprawności (ze złamaną nogą, po operacjach),
Seniorzy oraz rodzice z dziećmi w wózkach czy klienci z ciężkim bagażem na kółkach.

Współczesna architektura odchodzi od „dorabiania poprawek” dla niepełnosprawnych. Króluje Projektowanie Uniwersalne (Universal Design) – zasada, wg której budynek od samego początku tworzy się tak, aby pasował każdemu człowieka bez konieczności robienia jakichkolwiek późniejszych adaptacji.

II. Dostępność informacyjno-komunikacyjna

polega na stworzeniu takich warunków, w których każda osoba – bez względu na specyfikę odbioru bodźców, język czy niepełnosprawność – może łatwo otrzymać, zrozumieć i przekazać informację.

To gwarancja, że załatwiając sprawę w urzędzie, rejestrując się u lekarza czy biorąc udział w wydarzeniu kulturalnym, nikt nie zostanie wykluczony ze względu na to, jak słyszy, widzi czy przetwarza informacje.

Z czytelnych i różnorodnych kanałów komunikacji korzystają tysiące obywateli:

Osoby głuche i słabosłyszące (wymagające komunikacji w Polskim Języku Migowym, napisów lub systemów wspomagania słuchu),
Osoby niewidome i słabowidzące (potrzebujące informacji głosowej, kontrastowej lub w formacie cyfrowym),
Osoby z niepełnosprawnością intelektualną oraz w spektrum autyzmu (potrzebujące jasnego języka i przewidywalnych komunikatów),
Osoby starsze, cudzoziemcy oraz każdy, kto znajduje się w hałaśliwym lub stresującym otoczeniu.

III. Dostępność cyfrowa 

polega na projektowaniu stron internetowych, aplikacji mobilnych, dokumentów cyfrowych (np. PDF) oraz treści w mediach społecznościowych w taki sposób, aby każdy użytkownik mógł z nich w pełni i samodzielnie korzystać – bez względu na niepełnosprawność, używany sprzęt czy ograniczenia środowiskowe.

Z cyfrowej dostępności każdego dnia korzystają miliony ludzi:

Osoby niewidome i słabowidzące: Korzystają z tzw. czytników ekranu (programów głosowych, które „czytają” zawartość ekranu), monitorów braille’owskich lub powiększalników ekranowych,
Osoby głuche i słabosłyszące: Potrzebują napisów w materiałach wideo oraz transkrypcji nagrań audio (podcastów),
Osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi: Często nie mogą używać tradycyjnej myszki komputerowej – poruszają się po stronie wyłącznie za pomocą klawiatury, specjalnych joysticków, sterowania wzrokiem czy komend głosowych,
Osoby neuroatypowe i z zaburzeniami poznawczymi: Potrzebują przejrzystego układu, braku migających elementów oraz prostego języka.

TRZY GŁÓWNE OBSZARY DOSTĘPNOŚCI

 moveremontes@gmail.com